Liseden Üniversiteye

Konya Karatay lisesinden mezun olduktan sonra, aklımda yanlış kalmadı diye düşünüyorum Eğitim Enstitülerine giriş sınavı ile Üniversiteye giriş sınavları ayrı ayrı yapılıyordu. iki sınava da girdim. Enstitüye giriş sınav sonucunda Konya Selçuk Eğitim Enstitüsünün Matematik bölümünün yatılı(burslu) kısmını kazanmıştım. Üniversiteye giriş sınav sonucu açıklandığında ise yüksek bir puan alamamıştım. Enstitüde eğitim süresi iki yıldı. Enstitüye girer kısa sürede bir mesleğim olurun hesabını yaparken babam, bir sene kursa git çok çalış daha iyi bir mesleğin olur deyince yeni bir başlangıç yapmak mecburiyetinde olduğumu düşündüm. Çünkü baba erkil bir ailenin çocuğu idim. Bundan dolayı da hiç rahatsız değilim.
Üniversiteye giriş sınavına ertesi yıl tekrar girdim. Sonuç açıklandı 349 puan (1972 yılında) almışım. O yıllar hangi fakültelerin hangi puanla, hangi gün kayıt yapacakları, radyodan gece 23 haberlerinden sonra bildiriliyordu. Dicle Üniversitesi Tıp fakültesine, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesine ve diğer çoğu fakültelere kayıt yaptırabiliyordum.Babam Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesine kayıt yaptırmamı istedi. Niçinini sormadan Veteriner Fakültesine kaydımı yaptırdım. Sonradan Hemşehrim, meslektaşım Yücel Akıncının (bir dönemler Türk Veteriner Hekimler Merkez Konseyi Başkanlığını yapmıştı) Veteriner Fakültesine kaydolmam noktasında babamı ikna ettiğini öğrendim. Yücel bey babama hocam(babam din görevlisi, imam dı) Rahmi bizim Fakültede okusun bende ona yardımcı olurum demiş. Artık Veteriner Fakültesinin Resmi kayıtlı bir öğrencisiyim ve çok mutluyum.isterseniz biraz abartayım havam yerinde….

Şarkuteri Reyonunu market sahibinin kontrolü

Denetim görevini yapmaya gittiğimiz büyük bir markette, market sahibinin yaklaşık 25-30 metre uzunluğundaki şarküteri reyonunu 1-2 dakika gibi kısa bir sürede ellerini şarküteri ürünlerine değdirerek kontrol etmesi dikkatimi çekmişti. Ne yapmak istediğini o anda anlayamamıştım. Sorayım dedim ama her ne hikmetse o da işime gelmedi. Hani derler ya ne sihirdir ne keramet el çabukluğu marifet. Bu hareketi çözmem gerekiyordu. Olasıları düşünmeye gerek kalmadan market sahibinin elini değdirdiği ambalajlı ürünler soğuksa, reyonun soğutucuları çalışıyor burada sorun yok, elinin temas ettiği ürünler soğuk değilse reyonun soğutucuları çalışmıyor burada sorun var demekti. Sorunun olduğu yeri kafasına not ederek gerekeni acilen yapılması gereken işler listesine alıyordu. Ben öyle yorumlayarak tek kelime ile harika dedim. Bu kontrol her gün yapılarak rutin görevler listesine alınması gerekir. Soğutucudaki termometreye bakarak da kontroller yapılıyor. Tabiiki kontrol bununla sınırlı değil, dikkatimi çektiği için paylaşayım istedim.

SIĞIR İSKELETİ

Yukardan aşağıya doğru sırayla:Omuz, Ön kol ve ön ayak kemikleri ve eklem bölgeleri;
Kürek,omuz kemiği(scapula),
Omuz eklem bölgesi(scapula ile humerusun birleştiği bölge),
Ön kol kemikleri :
1-Üst kol kemiği(humerus) bulunduğu bölgeye üst kol bölgesi denir.
2-Alt kol kemiği(altkol kemiği iki kemikden oluşur.arkadakine dirsek kemiği(ulna), önündekine döner kemik(radius)denir).
Dirsek-ön üst ve altkol eklem bölgesi(Humerus,ulna ve radius’un birleştiği bölge veya üstkol ile altkolun birleştiği bölge),
Ön Ayak Kemikleri:
1-ön bilek kemiği(os carpus)6 kemikden oluşur.
Bilek eklem bölgesi(radius,carpus ve metacarpusun birleştiği bölge)
2- incik kemiği(os metacarpus),
incik ,,boru kemiği(meta carpus)susam kemiği, tırnak eklem bölgesi,tırnak kemikleri
3-Parmak kemikleri
Arka ayak kemikleri:
Arka ayak kemikleri ve Bölgeleri ;Leğen Kemiği(Os Pelvis) ,uyluk kemiği(os femur),Baldır kemiği,kaval kemiği(os tibia),Arka ayak ,incik, ( os metatarsus)

1-Pelvis-kalça (oturak,çatı,ilye)kemiği üst tarafı sağrı bölgesidir,alt tarafı kalça bölgesidir
2-uyluk(femur) kemiği,diz kapağı kemiği, Diz bölgesi (femur,patella,tibia ve fibulanın birleştiği bölge)
3-Baldır(tibia,fibula),
4- Arka ayak bilek kemikleri(Tarsus ) tibianın altındadır.Arka ayak bilek kemikleri(Tarsus ) 5 tane var.Topuk ve aşık kemiği burda,incik kemiği kesilirken aşık kemiği gövdede kalacak şekilde kesilir.
5-İncik kemiği(metatarsus) ayak tarağı kemiği ,
6-arka parmak kemikleri

DANA ETİ ÇEŞİTLERİ

Et Çeşitleri

Sığır gövde etinden; Bonfile, Kontrfile, Tranç, Kuşbaşı, Nuar, Kontrnuar, Yumurta, İncik, Kıyma, Sokum, Puli gibi değişik adlar altında et çeşitleri elde edilebilinir.

Koyun gövde etlerinden; Pirzola, Şiş, Kuşbaşı, Kıyma ve Haşlamalık gibi değişik adlar altında et çeşitleri elde edilebilir.

Sığır Gövde Eti Çeşitleri

a-Bonfile: Büyükbaş hayvanlardan karın içinde böbrek yatağından belin iki yanında uzanan kaslardan oluşan iç yağlardan ve iç organ bağlantılarından ayırılmış gevrek yapıdaki ettir.

b-Kontrfile: Büyükbaş hayvanlardan belin üst kısmında boydan boya sakrum kemiğine kadar uzanan ve omurlara yapışık olan kaslardan elde edilen yağlardan arındırılmış ettir.

c-Antrikot: Büyükbaş hayvanlarda göğüs omurları üzerinden boyuna doğru uzanan ettir.

d-Sokum: Büyükbaş hayvanların but kısmının üst tarafından elde edilen ettir.

e-Tranç: Büyükbaş hayvanların but kısmının iç yüzünde, üstte çanak kemiğinden(pelvis,leğen kemiği), altta diz eklemine kadar uzanan ettir.
f-Nuar: Büyükbaş hayvanların but kısmında diz ekleminin iç kısmından kalça ekleminin dışına doğru uzayan ettir.

g-Kontrnuar: Budun dış kısmından elde edilen yağsız ettir.

ğ-Yumurta: Büyükbaş hayvanların but kısmında diz ekleminin iç kısmından kalça eklemine doğru uzanan yumurta şeklindeki ettir.

ı-Puli:: Aşil Tendosunun devamında inciğin üzerinde bulunan ettir.

i-İncik: pulinin altındaki ettir.

Yumurta ve Sokum un arasındaki fark, sokum un orta kısmında bulunan çizgi halindeki yağ tabakasıdır.

Kontrfile ve Antrikot arasındaki fark, Antrikot un ortasından alınan kesitte sanki iki ayrı kastan oluşmuş gibi görünmesi olup ,ayrıca Antrikot üzerindeki yağ katmanları belirgin bir şekilde dikkati çekmektedir.

KUZU-KOYUN ETİ ALIRKEN

Kuzu eti alırken;
a-Etlilik derecesine göre;Tam etli,Etli,Orta etli,Az etli olan
b-Etin rengine göre;Diyafram ve gövde üzerinde görülebilen kasların açık pembe den koyu kırmızıya kadar değişen renkte olan.
c-Yağlılık derecesine göre;Çok yağlı,Orta yağlı,Az yağlı olan
d-Ağırlıklarına göre sınıflara ayrılırlar

Sınıflandırma;
Toklu,Şişek ve Öveç grubu Koyun etleri her biri kendi içinde 4 sınıfa
(Extra,1 nci,2nci,3ncü) ayrılırlar.
Marya ,koç grubu gövde etleride her biri kendi içinde 3 sınıfa(1nci,2nci,3ncü) ayrılırlar.
Yukarıda isimlerinden bahsettiğimiz sığır ve koyun grupları içinde yer alan isimler hakkında kısa bilgiler aşağıda verilmiştir.

ET ALIRKEN DİKKAT!...

Dana eti alırken;
a- Etlilik derecesine göre ;tam etli.etli,orta etli ve az etli olan,
b- Etin rengine göre ;açık kırmızıdan koyu kırmızıya kadar değişen renkte olan,
c- Yağlılık derecesine göre ;çok yağlı ,yağlı,orta yağlı ve az yağlı olan,
d- Yağın rengine göre;açık kremden koyu kreme,açık sarıdan koyu sarıya
e- Lif inceliğine göre ;ince lifli,orta lifli ve kalın lifli kadar değişen renkte olan,olan,
f- Mermer görüntüsüne göre;iyi,orta veya belirsiz olan diye adlar verilmektedir.
Ayrıca gövdenin profiline,derinliğine, ,uzunluğuna, kabuk yağına bakılarak değişik adlar verilmektedir.

Sınıflandırma;
Kesim öncesi ve et gövde halinde (eti kemiğinden ayrılmamış) iken yapılır. Kesilen hayvanın cinsine yaşına göre iki grup altında etin kalitesi de esas alınarak sınıflandırma yapılır.
Dana,düve ve tosun etleri kendi içlerinde 4 (Extra,1nci,2nci,3ncü) sınıfa, İnek,öküz ve boğa etleri de kendi içlerinde 3 (1nci,2nci,3ncü) sınıfa ayrılmaktadır.
1. sınıf etin tanımı:
Tam etli, orta yağlı, eti pembeden kahverengine doğru değişen, yağı beyazdan fildişine doğru değişen renkte mermerimsi yapı belirgin iyi görünümlü olan ete denir.

Gıda Nedir?

İçinde ;
-protein,
-yağ,
-karbonhidrat,
-mineral maddeler,
-vitamin
-su gibi yaşam için gerekli olan maddelerden bir kısmını veya tamamını taşıyan lezzetli,doyurucu,sağlığa yararlı maddelere GIDA denir.

Başka bir tabirle;
-Zararlı olmayan,
-İştah açıcı, lezzetli, doyurucu olan,
-Yaşamın her devresinde yeteri miktarda alındığında yararlı olan maddelere gıda denir.

Kısaca GIDA; yiyene yararı, yemeyene zararı olan bir maddedir denebilir.

Her gıdanın içerisinde bulunan; protein, yağ, karbonhidrat, mineral maddeler, vitamin ve su miktarları( % deleri) farklı farklıdır.Proteinler; Vücudun, büyümesi, gelişmesi, yapım, onarım ve enerji üretiminde görevleri vardır.Karbonhidratlar; Vücudun enerji ihtiyaçlarını karşılarlar, metabolizmaya müsbet katkıları vardır. Fazlası vücutta yağa dönüşür ve yağ şeklinde depo edilir. Canlıyı tok tutarlar. Yağlar; vücuda gerekli enerjinin bir kısmını karşılarlar, yağda eriyen vitaminlerin(A,D,E,K,) emilmesine destek verirler, vücudu tok tutarlar, hayvansal yağlar(Tereyağı, İçyağı) fazla yenmemelidir. Bitkisel yağlar(ayçiçeği yağı, Soya fasulyesi yağı, Mısırözü yağı) da aşırı derecede tüketilmemelidir.Vitaminler; A Vitamini ette, havuç da, buğdayda çokca bulunur, körlüğün meydana gelmesini engeller, D Vitamini kemiği oluşturan minerallerin(Kalsiyum, Fosfor) emiliminde görev alır. Yumurta, karaciğerde bulunur, E Vitamini, kalbe destektir, bitkisel yağlar. fındık, fıstık, yumurta, yapraklı sebzeler, karaciğer ve sütte bulunur. K Vitamini kan’ın pıhtılaşma yeteneğine katkı sağlar. Yapraklı sebzeler, hububat, meyve, et ve süt ürünlerinde bulunur. C Vitamini Demir mineralinin vücut tarafından değerlendirilmesine yardımcı olur, diş etlerini kuvvetlendirir En çok narenciyede (Portakal, Greyfurt, mandalina) bulunur. B Vitamini enerjinin açığa çıkmasında ve oluşmasına yardımcıdır. Et, hububat ve süt ürünlerinde bulunur. sinir sistemine, derinin yumuşaklığına, ağız yaralarının oluşmamasına destek verir.Mineraller; enerji oluşumuna katkı sağlarlar, Demir oksijenin taşınmasında, sodyum, potasyum ve klor Vücuttaki su dengesinin sağlanmasında, Kalsiyum ve fosforun kemiklerin oluşumunda görevleri vardır. Süt, peynir, yoğurt ve etde bulunurlar.

Hayvan etleri (Dana, kuzu, tavuk, balık) ile bitkisel kökenli (barbunya,kuru fasulye,nohut, mercimek gibi) kuru bakliyatlar,karaciğer,pastırma protein bakımından zengin,Şarkuteri ürünleri(Sucuk,salam,sosis) protein ve yağ bakımından zengin, Sebze ve meyvalar karbonhidrat bakımından,hayvansal ve bitkisel kökenli yağlar adı gibi yağ bakımından zengindir.

İnsanların yedikleri gıdalardan zarar görmemesi ve yaşamlarını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmeleri için, Sağlıklı ,ağırlığı, boyu uyum içinde olan bir insanın bir günde; bir kilogram canlı ağırlığı için, bir gram proteine, 0,8 gram yağa, beş gram karbonhidrata, 0,1 gram tuza, 35 gram suya,yeteri miktarda vitamin ve mineral maddelere ihtiyaç duyulmaktadır.

Vücudun enerji,güç ihtiyacının yaklaşık %60 ının karbonhidratlardan,%30 unun yağlardan,%10 nunun ise proteinlerden sağlandığı bildirilmektedir. Bir gram karbonhidrattan 4 kalori, Bir gram yağdan 9 kalori, Bir gram proteinden 4 gram kalori elde edilir.İnsanlarda bir günlük, en az enerji ihtiyacı miktarı ;vücut ağırlığı ile 24(bir gün 24 saat) rakamının çarpılmasından çıkan miktardır ve kalori olarak adlandırılmaktadır. Örnek : 60 kg ağırlığındaki bir insanın en az enerji ihtiyacı =60x24= 1440 kalori dir.

Beslenme uzmanları ilmi tespitler doğrultusunda; yaşa, cinsiyete, yaptığı işe, hasta ise hastalık durumuna göre bir günde tüketilebilecek gıda miktarlarını ayarlayabilmektedirler.Beslenme uzmanları günlük yemek porsiyonlarını hazırlarken, dengeli beslenme adına, hayvansal ve bitkisel gıdalar arasında tercih yapmamakla birlikte protein ihtiyacının en az 1/3 ünün hayvansal kökenli gıdalardan(yumurta, süt, peynir, et veya ürünleri) alınması gerektiğini vurgulamışlardır. Örnek: sadece et cinsinden değerlendirildiğinde 60 kg olan bir insanın bir günde 60 gram protein alması, bu proteinin 1/3 ünün yani 20 gramını etten temin etmesi gerekir. 100 gram ette yaklaşık 20 gram protein vardır. Bu da 100 gram etin tüketilmesi gerektiğini göstermektedir. Süt cinsinden değerlendirildiğinde ise bir günde yaklaşık 500 gram süt tüketmesi gerekir.

Detaylı bilgiler tıp fakültelerinin ilgili bölümlerinden, gıda mühendisliği ve ziraat fakültelerinden, veteriner ve su ürünleri fakültelerinin ilgili bölümlerine başvurularak temin edilebilir.